24/04/2024

ભૂકંપની ચેતવણી આપે તેવી સિસ્ટમ વિકસાવવા માટે પણ ભારત પ્રયાસો કરી રહ્યુ છેઃ જાણીતા વૈજ્ઞાનિક ડો.શૈલેષ નાયકનુ વક્તવ્ય યોજાયુ

0

Updated: Mar 22nd, 2024

વડોદરા,તા.22 માર્ચ 2024.શુક્રવાર

ઉત્તર ભારતમાં ઘણા વિસ્તારોમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવતા હોય છે અને તેનુ એપી સેન્ટર હિમાલયમાં હોય છે. હવે ભારત દ્વારા ભૂકંપની ચેતવણી આપી શકે તે માટેની વોર્નિંગ સિસ્ટમ  વિકસાવવાના પ્રયાસો શરુ કરવામાં આવ્યા છે તેમ દેશના જાણીતા વૈજ્ઞાનિક તથા બેંગ્લોર સ્થિત નેશનલ ઈન્સ્ટિટયુટ ઓફ એડવાન્સ સ્ટડીઝના ડાયરેકટર અને એમ.એસ.યુનિવર્સિટીની સાયન્સ ફેકલ્ટીના જિઓલોજી વિભાગના પૂર્વ વિદ્યાર્થી ડો.શૈલેષ નાયકે એક વાતચીતમાં કહ્યુ હતુ.

ડો. નાયક જિઓલોજી વિભાગમાંથી પીએચડી કરી ચુકયા છે અને ઈસરો સહિતની દેશની વિવિધ સંસ્થાઓમાં ફરજ બજાવી ચુકયા છે. હૈદ્રાબાદના ઈન્ડિયન નેશનલ સેન્ટર ફોર ઓસન ઈન્ફર્મેશન સર્વિસીઝના ડાયરેકટર તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે ભારતના દરિયાકાંઠા પર સુનામીની ચેતવણી આપી શકે તેવી અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ ડેવલપ કરી હતી.

સંખ્યાબંધ સંસ્થાઓ સાથે સંકળાયેલા ડો.નાયકને તાજેતરમાં સરકારે પદમશ્રી એવોર્ડથી સન્માનિત કર્યા હતા. સાયન્સ ફેકલ્ટીમાં યોજાયેલા પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓના સંમેલનમાં ડો.નાયકનુ આ બદલ સન્માન કરવામાં આવ્યુ હતુ. આ પ્રસંગે તેમણે એક વાતચીતમાં કહ્યુ હતુ કે, સુનામીની ચેતવણી આપતી સિસ્ટમના કારણે ઘણી મદદ મળી રહી છે. સુનામી આવશે કે નહીં આવે તેની જાણકારી મળતી હોવાથી ખોટો ભય ફેલાતો નથી. તાજેતરમાં બંગાળના અખાતમાં બે ધરતીકંપ આવ્યા હતા પણ તેનાથી સુનામી નહીં આવે તેવી જાણકારી મળી ગઈ હોવાથી લોકોને બીજે ખસેડવાની કે તંત્રને દોડધામ કરવાની જરુર પડી નહોતી.

તેમણે એક સવાલના જવાબમાં કહ્યુ હતુ કે, આ જ રીતે ધરતીકંપ આવે તે પહેલા ચેતવણી મળે તે પ્રકારની વ્યવસ્થા ઉભી કરવાના પ્રયાસો પણ થઈ રહ્યા છે. ઉત્તર ભારતમાં આવતા ભૂકંપોનુ એપી સેન્ટર ઘણી વખત હિમાલયમાં હોય છે. એક ગણતરી પ્રમાણે હિમાલયમાં જો ભૂકંપ આવે તો તેના વેવ્સને દિલ્હી પહોંચતા 90 સેકન્ડનો સમય લાગતો હોય છે. સુનામીની ચેતવણી બે કલાક પહેલા મળતી હોય છે અને તેની સામે આટલો સમય ઘણો ઓછો છે પણ જો સમયસર ચેતવણી મળે તો ઈલેક્ટ્રિસિટી સપ્લાય જેવી  સર્વિસ શટ ડાઉન કરીને નુકસાન ખાસુ ઓછુ કરી શકાય છે. આ સિસ્ટમ ડેવલપ કરવા માટેનો એક ફિઝિબિલિટી સર્વે આઈઆઈટી અને બીજી સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા સંયુક્ત રીતે હાથ ધરાઈ રહ્યો છે. તેમાં આવરી લેવાનારો વિસ્તાર ઘણો મોટો હોવાથી સર્વે બાદ જ ભૂકંપ સામે વોર્નિંગ આપતી સિસ્ટમ વિકસાવવી શક્ય છે કે નહીં તે ખબર પડશે.

– વધુને વધુ વાવાઝોડાઓનો સામનો કરવા તૈયાર રહેવુ પડશે

ડો.નાયકના જણાવ્યા અનુસાર ક્લાઈમેટ ચેન્જની અસર અનુભવાઈ રહી છે અને ગરમી વધી રહી હોવાથી દરિયાનુ તાપમાન પણ વધી રહ્યુ છે. જેના કારણે ભારતના દરિયાકાંઠે ટકરાનારા વાવાઝોડાની સંખ્યા ભવિષ્યમાં વધી શકે છે. ગુજરાત સહિતના દરિયાકાંઠાના રાજ્યોએ આ પ્રકારના વાવાઝોડાનો સામનો કરવા માટે સજ્જ રહેવુ પડશે. સાથે સાથે તેમનુ કહેવુ હતુ કે ક્લાઈમેટ ચેન્જ એગ્રીમેન્ટ તો થાય છે પણ તેમાં સામેલ થનારા દેશો કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં પાછળથી આનાકાની કરતા હોય છે. ખાસ કરીને સમૃધ્ધ દેશો ઉર્જાનો વપરાશ ઘટાડવા માટે તૈયાર નથી હોતા. જેમ કે અમેરિકા જેવા દેશો ભારત કરતા 20 ગણી ઉર્જાનો વપરાશ કરી રહ્યા છે. ભારતનુ કાર્બન ઉત્સર્જન તો તેના હિસાબે ઘણુ ઓછુ છે. 10 વર્ષ પહેલા પેરિસ ક્લાઈમેટ ચેન્જ એગ્રીમેન્ટમાં જે લક્ષ્યાંક નક્કી થયો હતો તેના કરતા ઘણુ વધારે કાર્બન એમિસન વર્તમાનમાં થઈ રહ્યુ છે.

– કોયના પાસે ધરતીના પેટાળમાં સાત કીમી ઉંડે સુધી ડ્રિલિંગ

ડો.નાયકનુ કહેવુ હતુ કે, મોટા પાયે હાથ ધરાતા એન્જિનિયરિંગ પ્રોજેકટો પણ ભૂકંપનુ કારણ બની શકે છે કે કેમ તે અંગે પણ અમારા નેશનલ ઈન્સ્ટિટયુટ ઓફ એડવાન્સ સ્ટડિઝ દ્વારા સંશોધન હાથ ધરાયુ છે. આ માટે મહારાષ્ટ્રના કોયના વિસ્તારમાં અમે ધરતીના પેટાળમાં સાત કિલોમીટર ઉંડે સુધી ડ્રિલિંગ કરી રહ્યા છે. ત્રણ કિલોમીટરનુ ડ્રિલિંગ થઈ ચુકયુ છે. આ સ્થળ પર છેલ્લા 50 વર્ષથી ધરતીકંપના આંચકા અનુભવાતા હોવાથી તેની પસંદગી કરવામાં આવી છે.

Loading

Print Friendly, PDF & Email
ACNG TV

ગુજરાતમાં વધી રહેલા અપરાધો અને અત્યાચારોની સાચી માહિતી ઘર ઘર સુધી પહોંચાડવા સમાજમાં સાચા ખોટની ઓળખ કરવા { ACNG TV } ANTI CRIME NEWS GUJARAT ONLINE (એન્ટી ક્રાઈમ ન્યુઝ ગુજરાત) ઓનલાઈન સાથે જોડાવ, ગુજરાતની તમામ પ્રકારની ખબરોને તમારા મોબાઈલમાં જોવા માટે ચેનલને સબક્રાઇબ કરો શેર કરો અને લાઈક કરો

About Author

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Whatsapp Us
ACNG TV

FREE
VIEW